به دست آوردن قدرت با يكديگر به نبرد پرداختند . بدين ترتيب در آناطولى امراى كوچك و بزرگى نظير آل منتشا ، آل پروانه ، آل حميد ، آل قرامانيان و . . . در شهرها به صورت ملوك الطوايف حكومت كردند . « 1 » نتيجه يكى از عوامل مهمى كه در سقوط سلاجقه و تجزيه امپراطورى آنان نقش بسزايى داشت ، همان علت وجودى آنان بود ، يعنى قدرت ايلات و عشاير و بعدها اقطاع داران و بزرگ مالكانى كه از ميان آنها برخاستند . اينان كه در عصر ملكشاه به تدريج صاحب قدرتهاى جداگانه‌اى شده بودند ، در اراضى تحت سلطهء خود نوعى حاكميت برقرار كردند . مىدانيم كه سلاجقه به تدريج امرا و اتابكان را كه ابتدا مربيان شاهزادگان و فرزندان سلاطين بودند از امتيازاتى برخوردار ساختند . همين قدرتها در دراز مدت در مراكز مختلف ايران مثل فارس ، كرمان ، لرستان و آذربايجان حكومتهاى محلى را به وجود آوردند . در دوره ملكشاه سلجوقى قلمرو سلجوقيان از ماوراء النهر تا درياى مديترانه امتداد داشت و ادارهء چنين مملكت وسيعى طبعا با يك مركزيت كارى بس دشوار بود . سركردگان عشاير كه فرماندهان نظامى نيز به حساب مىآمدند و استخوان‌بندى اصلى حكومت را تشكيل مىدادند به تدريج صاحب اقطاع و اراضى وسيعى شدند و اين امتياز را كه كم‌كم به امتياز سياسى بدل شد براى خود حفظ كردند . اختلاف بين جانشينان ملكشاه سلجوقى بر سر زمامدارى ، بر اين تجزيه قدرت دامن زد تا به جايى كه بعد از ملكشاه با به وجود آمدن سلاجقه مشرق كه عمده‌ترين حوزهء مملكتى سلاجقه بودند ، آن يكپارچگى و وحدت ديگر بوجود نيامد .

--> ( 1 ) . گولپينارلى ، همان كتاب ، ص 17 .